Русская версия  |  Əsas səhifə

Fiziki məhdudiyyət Allahın cəzasıdırmı?

Üçüncü hissə

(Əvvəli: http://az.islam.az/article/a-1026.html; http://az.islam.az/article/a-1027.html)

İnsanların fiziki qüsurlara tutulmasının səbəbi barədə konkret söz demək mümkün deyildir. Çünki şəxslərdən və hadisələrdən asılı olaraq bu səbəblər fərqli ola bilər. Bəzən insanların başına gələn müsibətlər Allahın sınağı kimi qəbul edilməlidir. Quran bu barədə buyurur: “Əlbəttə, Biz sizi bir az qorxu, bir az aclıq, bir az da mal, can (övlad) və məhsul qıtlığı ilə imtahan edərik. (Ya Rəsulum! Belə imtahanlara) səbir edən şəxslərə müjdə ver!” (Bəqərə, 155). “Yoxlamaq məqsədilə Biz sizi şər və xeyirlə imtahana çəkərik” (Ənbiya, 35).

Bəzən isə müsibət, o cümlədən, şikəstlik insanın günahlarının cəzası olaraq verilir: “Sizə üz verən hər bir müsibət öz əllərinizlə qazandığınız günahların (etdiyiniz əməllərin) ucbatındandır” (Şura, 30). Məsumların bəd duası ilə bəzi səhabələrin bəlaya düçar olmaları, o cümlədən, müxtəlif fiziki nöqsanlara tutulmaları buna sübut sayıla bilər.

Bəzən isə hər hansı müsibət Allah tərəfindən insanın günahlarının bağışlanması yaxud böyük bir ziyandan qurtulması üçün verilir. Bu mənada müsibət əslində bir mükafat kimi qəbul edilməlidir. Çünki bu, günahları bağışlatmaq, yaxud ziyandan qurtulmaq üçün bir şansdır. Həzrət Mühəmməd Peyğəmbər (s) buyurmuşdur: “Müsəlmana bir dərd, xəstəlik, kədər, can sıxıntısı verilsə, hətta ayağına tikan batsa, mütləq bu müsibətin əvəzində Allah onun səhv və günahlarını bağışlayar” (Səhihi-Buxari, Mərza kitabı, 1-ci bab; Səhihi-Müslim, Birr kitabı, 14-cü bab).

Toplum içində yanlış olaraq formalaşmış bir düşüncəyə görə, guya fiziki və ya əqli nöqsanı olan şəxslər öz valideynlərinin günahına görə bu cəzaya Allah tərəfindən düçar edilmişlər. Halbuki, İslam məntiqi bu düşüncəni kökündən rədd edir. İslamda heç kim başqasının əməllərinə görə Allah qarşısında məsuliyyət daşımır. Ata oğula, oğul ataya görə cavabdeh deyildir. Quran ayələrində buyurulur: “Hər kəsin qazandığı günah ancaq özünə aiddir. Heç bir günahkar başqasının günahını daşımaz” (Ənam, 164). “Günah yükü ağır olan kimsə yükünü daşımaq üçün (başqa birisini köməyə) çağırsa və (çağırılan adam onun) yaxın qohumu olsa belə, o yükdən bir şey daşınmaz” (Fatir, 18). “Heç bir günahkar başqasının günahına yüklənməz! İnsana ancaq öz zəhməti (səyi, çalışması, əməli) qalar!” (Nəcm, 38-39).

Allah-Taala o qədər zalım deyildir ki, heç bir günah etməmiş körpəni cəza olaraq anadangəlmə şikəst yaratsın və həmin körpə bu şikəstliyə görə Allah qarşısında günah yükünü daşısın. Allah cəzaya layiq olmayan şəxsə cəza verməz; bu, Onun ədalət sifətindən uzaqdır. Əksinə, bəzi hallarda şikəstliyi cəza yox, mükafat kimi qəbul etmək lazımdır; Allah bu yolla həmin şəxsin axirətdəki aqibətini yüngülləşdirmək və bu dünyada bulaşa biləcəyi bəzi günahlardan onu qorumaq istəmişdir. Bu mükafatı düzgün dəyərləndirmək bacarığı isə insanın özündən asılıdır. Əgər buna şükür etsə, həmin mükafatı həqiqətən qazanmış olar. Əksinə, naşükürlük və asilik etsə, günah sahibi olar.

Bəzən anadangəlmə şikəstliyin səbəbi valideyn olur. Bu, körpənin hüquqlarının pozulması deyil, təbiət qanunlarının təbii icrasının nəticəsidir. Məsələn, hamilə qadın içki içirsə, siqaret çəkirsə, şəriətdə hamilə qadın üçün nəzərdə tutulmuş tövsiyələrə əməl etmirsə, doğulan uşağın nöqsanlı olmasının bilavasitə baiskarı o özüdür. Günahı kənarda axtarmaq lazım deyil. Yaxud hamiləlik zamanı ağır yük qaldırmaq, təhlükəsizlik qaydalarına əməl etməmək təbii ki, uşağın şikəstliyinə gətirib-çıxaracaq. Yeni doğulmuş körpəyə lazımınca nəzarət etməyən, onu özbaşına buraxan, sağlam qidalandırmayan, tibbi qaydalara uyğun şəkildə bəsləməyən ana övladın nöqsanlı olmasına şərait yaradır. Bunlar təbiətin qanunlarıdır və bunlarda qeyri-adilik axtarmaq düzgün deyil. Necə ki, özünü dağdan aşağı atan adam ölsə, günahı başqasında axtarmaq olmaz.

Müharibələr, təbii fəlakətlər zamanı xəsarət alan, iş və təsərrüfat fəaliyyəti zamanı ehtiyatsızlıq üzündən zədələnən insanlar da bunun səbəbini kənarda axtarmalı deyillər. Müharibəyə yola düşən şəxs ölüm və şikəstlik ehtimalını nəzərə almalıdır. Bu işlərin günahkarı Allah deyil. Allah dünyada baş verən hadisələrin axarını təbii qanunların öhdəsinə buraxıb. Bu qanunların mütəmadi pozulması bütün dünyanın nizamının dağılmasına gətirib-çıxara bilər. Ona görə də, təbiətdəki hadisələr müəyyən çərçivələr daxilində öz axarı ilə gedir. Yalnız Allahın hikməti əsasında bəzi istisna hallarda bu qanunların pozulması baş verə bilər; buna möcüzə deyilir. Amma hər addımda möcüzə gözləmək mənasızdır. İnsanın başına gələn və fiziki şikəstliklə nəticələnən əksər hadisələr insanın ya ehtiyatsızlığı, ya arxayınlığı, ya da düşüncəsizliyi üzündən yaranır.

İslam tarixini vərəqlədikcə həm anadangəlmə şikəst doğulmuş, həm də sonradan fiziki qüsur qazanmış məşhur şəxslərə rast gəlirik. Məqalənin növbəti bölümlərində onların bir qismi haqqında məlumat verəcəyik.

Опубликовано:6 Март, 2019, Просмотров:1157
Ваше имя |
Текст
Captcha
|
Captcha
© 2019 All right reserved www.islam.az waplog